Nieuwsberichten

Grote belangstelling voor bijeenkomst “Naar warme wijken”

Donderdagavond 7 februari vond in Den Haag de bijeenkomst ‘Naar warme wijken’ plaats. De bijeenkomst was gericht op initiatieven op wijkniveau om van ‘gas los’ te komen.

Er is inmiddels een ware explosie van dit soort initiatieven. Het gaat daarbij niet alleen om van het gas af te komen, maar ook om ‘warme wijken’ in de betekenis van gemeenschapsdenken, transparantie en zelf verantwoordelijkheid nemen.

De opkomst was boven verwachting. Na een welkom van Nellie van de Griend (directeur faculteit Technologie, Innovatie & Samenleving), hield Karel Mulder (lector Stedelijk Metabolisme) een betoog over het complexe proces van verandering: infrastructuren moeten ingrijpend worden aangepast en anders georganiseerd, gebouwen moeten worden geïsoleerd en anders verwarmd, bewoners willen daarover meebeslissen, en dat alles moet voor ieder betaalbaar zijn.

Monique Bollen (programmamanager HIER verwarmt) presenteerde onderzoek over opvattingen van de Nederlandse bevolking. Inmiddels weet 76% dat we van het gas af moeten. Waar men het meest tegen op ziet zijn de kosten (35%). Echter een aanmerkelijk deel (24%) ziet nergens tegen op, en delen vrezen vooral elektrisch koken (12%) en de ellende van een verbouwing om de woning energiezuiniger te maken (10%). Bewonersinitiatieven bieden een kans om de wijk te verduurzamen, maar dan moeten ze niet ‘gekaapt’ worden door ‘koplopers’ met te veel afstand tot hun buurtgenoten.

Leo Oorschot (Duurzame Zeehelden) gaf een overzicht van de projecten die studenten van de minor ‘BE Smart’ in het najaar in het Zeeheldenkwartier hadden uitgevoerd. Groepen studenten hadden projecten uitgevoerd waarbij met behulp van verschillende databronnen analyses waren gemaakt van groen, afval, ruimtelijke kwaliteit, verkeer en uiteraard toekomstige warmtebronnen. Dat had de wijkorganisatie veel nuttige informatie opgeleverd.

Bart van der Velde presenteerde het initiatief ‘Warm in de Wijk’ van de Vruchtenbuurt. Deze coöperatie streeft naar een buurtwarmtenet, waarbij de ruwwater aanvoerleiding van Dunea als warmtebron kan functioneren. De coöperatie was zeer succesvol in de media en trok 230 leden en 700 geïnteresseerden. De plannen voor een warmtenet konden tot nu toe niet ter hand worden genomen, omdat een subsidieaanvraag werd afgewezen. Wel werd een succesvolle actie opgezet ‘Zet hem op 70’ (terugbrengen temperatuur cv-systeem tot 70 oC). Dat schept mogelijkheden om in de toekomst met een lage temperatuurwarmtenet te verwarmen.

Na de inleidingen vond er discussie plaats in kleinere sessies.

  • Er werd geconstateerd dat de gemeente vaak denkt in “grote (collectieve) projecten”, terwijl wijkorganisaties vaak denken aan “wijkgerichte oplossingen”, en individuen vaak hun eigen probleem centraal stellen.
  • Het onderwijs kan bijdragen aan oplossingen door studenten het gesprek te laten aangaan, door vragen te stellen en door naar elkaar te luisteren. Studenten hebben een frisse, onbevangen blik, staan open voor nieuwe kennis en feiten en kunnen zo zaken beïnvloeden. Zo zijn studenten in staat een bijdrage te leveren. Dat vergt wel een goede aansluiting tussen de opgave en het competentieniveau van de studenten; ze moeten wel de goede vragen kunnen formuleren. Daarvoor is goede ondersteuning nodig.
  • De gemeente is vaak niet de goede partij om verandering te initiëren in een wijk. Gemeente-initiatief kan soms belemmerend werken. Wijken willen graag eigen oplossing kiezen. Trots op de eigen wijk is een belangrijke factor.
  • Hoe meer buurtactiviteiten er zijn in een wijk, hoe makkelijker het is om energietransitie-activiteiten te starten. En als uiteindelijk 10-20% van de wijk op een of andere wijze actief betrokken is dat al heel wat. De activisten starten, en bepalen daarmee de richting, maar de wijk geeft er een eigen dynamiek aan.